Visie

“Onderstaand geeft een visie op mediation van het Expertisecentrum Conflictmanagement te Groningen waar wij achter staan”

In Nederland is mediation halverwege de jaren ’90 opgekomen. Mensen die gingen scheiden, wilden bij voorkeur in goed overleg tot afspraken komen (zeker als er kinderen in het spel waren) en daarbij paste de tot dan toe gebruikelijke aanpak van advocaten niet. Om marktaandeel te behouden stortte de advocatuur en het notariaat zich massaal op mediation.

Onderhandelen of relatieherstel

Je zou je kunnen afvragen of die beroepsgroep nu direct bestond uit mensen die bij uitstek geschikt waren voor het beroep van mediator. Vanuit hun beroepsachtergrond hadden ze meer met de zakelijke kant van het conflict dan met de relationele kant. Met betrekking tot de zakelijke kant is het mogelijk tot afspraken te komen die vastgelegd kunnen worden in de vorm van een juridische overeenkomst. De relationele component leent zich daar veel minder goed voor: juridisch valt moeilijk af te spreken dat je elkaar voortaan zult vertrouwen of dat je zult proberen met meer respect te communiceren.

Tot op de dag van vandaag wordt het vak van mediator gedomineerd door juristen en tot op de dag van vandaag staat in mediation het bereiken van een onderhandelingsresultaat centraal.

Wij zijn van mening dat mediation zich vooral zou moeten richten op de relationele kanten van het conflict. Wantrouwen, miscommunicatie, vertekende beelden, etc. zorgen ervoor dat er bij partijen een gevoel van vastzitten, van gebrek aan ruimte, van onbegrip ontstaat. Mediation kan ertoe bijdragen dat mensen zich weer met elkaar verbonden voelen. In een echtscheiding betekent dat bijvoorbeeld dat de mediator meer doet dan een onderhandeling begeleiden over wie de kinderen wanneer heeft, de alimentatie, de verdeling van de spullen en dergelijke. Mediation zou bij scheiding ook moeten gaan over wat het betekent vader of moeder te zijn, ofwel over de wijze waarop je na de scheiding invulling wilt geven aan je ouderschap. Een vraag als ‘Welk verhaal zou je willen dat jullie kinderen over vijf jaar vertellen over jullie als ouders in deze moeilijke periode in jullie leven?‘ vinden wij een vraag die zeker zo belangrijk is als ‘Bij welke omgangsregeling voelen jullie je prettig?

In onze opleiding mediation kwam deze focus op de relationele kant van het conflict terug. De transformatieve mediation en de narratieve mediation lenen zich bij uitstek voor conflicten met een sterk relationele component. In een NfM erkende basisopleiding leerden wij tal van technieken en interventies die betrekking hebben op de relationele component van het conflict. Het is niet zo dat we niets aan onderhandelen doen, we proberen steeds te laten zien dat een onderhandeling over het zakelijke deel van het conflict weinig oplevert als het relationele deel van het conflict in stand blijft. En we laten ook zien dat er tal van conflicten zijn waarin mediation veel oplevert ook al is de zakelijke component nagenoeg afwezig en valt er praktisch niets te onderhandelen.